Waterliniefietstocht zaterdag 2 juni


Fort Asperen.

Programma waterliniefietstocht

Wanneer:       zaterdag 2 juni

Tijd:                verzamelen 9:00 vertrek 9:30

Plaats:            Kruitmagazijn Dalemwal 19a

Duur:              tot ca. 17:30

Aanmelden:   per email bij hugo.ouwerkerk@vestinggorinchem.nl

Max. groepsgrootte is 15 personen, dus wees snel met aanmelden!
Bij veel belangstelling zullen we in augustus deze fietstocht nog een keer doen.

Indien de tocht niet doorgaat door te slecht weer, of andere onvoorziene omstandigheden, zullen wij de fietstocht afblazen en u dit de avond ervoor per email laten weten.

Wat kunt u verwachten?

  • U komt er achter waar de inundaties van de waterlinie waren en het inundatiesysteem werkte.
  • Tevens krijgt u uitleg over de verschillende waterlinie objecten op de route en hoe de verdediging van de waterlinie in dit gebied werkte.


Kaart van de Genie met inundatie- en uitwateringsmiddelen.

Afstand:

We fietsen van Gorinchem tot iets voorbij Asperen en weer terug via een iets andere route. Dit is ca. 35 km fietsen, dus dit moet u wel kunnen, al of niet geholpen door een elektrische fiets. In dat laatste geval natuurlijk wel vooraf de accu volladen!

Voorbereiding:

  • In dien u een fietspompje en/of bandenplak spullen heeft, dan deze meenemen.
  • Indien er buien worden verwacht, dan ook regenkleding mee nemen. Zorg dat u goed voorbereid aan deze tocht gaat deelnemen.


Infanteriestelling 1915.

Kosten:

De tocht is gratis, maar alle versnaperingen zijn voor eigen rekening.
U kunt zelf wat boterhammen en drinken meenemen en onderweg opeten, maar we doen ook horeca gelegenheden aan.

Programma:

09:00 uur verzamelen bij de Kruitmagazijnen Dalembolwerk.

09:30 uur vertrek vanaf de Kruitmagazijnen.

10:30 uur koffie bij pannenkoekenhuis Lingebos.

13:00 uur lunch op fort Asperen of op Geofort afhankelijk van de voortgang van de groep.

16:00 uur aperitief op fort Vuren.

17:30 uur weer terug bij de buskruitmagazijnen


Batterij bij de Broekse sluis.

Advertenties

Rondwandeling Vesting Gorinchem op uw telefoon

De smartphone vestingwandeling is helemaal bijgewerkt en klaar voor het nieuwe seizoen.
Leuk om eens te proberen!

Voordelen:

  • U kunt de hele wandeling doen, of een gedeelte, of af en toe eens een punt bezoeken.
  • De App houdt namelijk bij welke punten u al gehad heeft en welke niet.
  • Dus u kunt gewoon onderbreken en later weer eens verder gaan.
  • U kunt altijd de plattegrond van de wandeling gebruiken om te zien waar u bent en om naar het volgende punt te navigeren. U kunt met twee vinger in- en uitzoomen op die plattegrond.
  • U heeft gewoon de Gorinchemse vestinggeschiedenis in de broekzak en kunt die raadplegen wanneer u wilt, met tekst, beeld en geluid. Thuis op de bank, of ter plaatse!

Hoe werkt het?
De vestingwandeling werkt met de izi.TRAVEL App, die ook door de VVV’s en diverse musea in Nederland gebruikt wordt.

Ga als volgt te werk:

  1. Ga naar een AppStore en installeer izi.TRAVEL op uw telefoon.
  2. Zet daarna eerst locatiegegevens gebruiken even aan op uw telefoon (indien u dit uit heeft staan), start daarna de App en deze laat zien, welke wandelingen in uw buurt beschikbaar zijn.
  3. Of ga met uw browser naar de site van izi.TRAVEL, kies ONTDEK, dan NEDERLAND, dan GORINCHEM en dan Rondwandeling Vesting Gorinchem.
  4. Indien u datagebruik wilt beperken, kies dan DOWNLOAD. Downloaden kan even duren want deze wandeling bevat veel afbeeldingen en enkele filmpjes.
  5. Wanneer u de vestingwandeling gaat doen dan kunt u dan uw data uitzetten en alleen met de GPS ontvanger van uw telefoon de wandeling doen.
  6. U kunt ook zonder downloaden wandelen, maar dan wordt ook de dataverbinding van uw telefoon gebruikt.
  7. Wanneer u in de buurt van een vertelpunt in de wandeling komt start automatisch de vertelstem. Maar u kunt ook de tekst lezen en de bij dat punt beschikbare afbeeldingen en filmpjes Swipen.
  8. U kunt de vertelpunten ook herkennen aan een messing nagel in het wandelpad. Deze is voorzien van het Mooi Gorinchem vestinglogo. Mocht de GPS ontvangst op uw telefoon soms niet goed werken, dan kunt u bij zo’n nagel zelf het punt op de kaart activeren en de vertelstem starten.

Diverse mensen van de Werkgroep Vesting Gorinchem hebben veel tijd en zorg in deze telefoonwandeling gestoken en hopen dan ook dat u deze kunt waarderen. Maak dan ook gebruik van de mogelijkheid voor een  review met waarderingscijfer. Wij horen graag uw opmerkingen en verbeterpunten, deze kunt u ook sturen naar hugo.ouwerkerk@vestinggorinchem.nl

 

Correctie vestingrondleiding

Zondagmiddag CORRECTIE: 29 april, dus morgen is er weer een vestingrondleiding.

Start: bij het Gorcums Museum in het oude stadhuis, Grote Markt 17.
Tijd: 14:00 uur.
Duur: 2 uur.
Kosten: Deze maandelijkse rondleidingen zijn gratis.

Deze rondleiding gaat langs voormalige militaire gebouwen, die een functie in de vesting hadden en verder over het meest interessante deel van de vestingwal.
De gids vertelt wat over de gebouwen, over militaire geschiedenis van Gorinchem en over de functie van de vestingwerken.

Vestingrondleiding

Zondagmiddag 29 april is er weer een vestingrondleiding.

Start: bij het Gorcums Museum in het oude stadhuis, Grote Markt 17.
Tijd: 14:00 uur.
Duur: 2 uur.
Kosten: Deze maandelijkse rondleidingen zijn gratis.

Deze rondleiding gaat langs voormalige militaire gebouwen, die een functie in de vesting hadden en verder over het meest interessante deel van de vestingwal.
De gids vertelt wat over de gebouwen, over militaire geschiedenis van Gorinchem en over de functie van de vestingwerken.

“De Bieb onder water”

Een tentoonstelling over het rampjaar 1672 en de Oude Hollandse Waterlinie in de bibliotheek aan de Groenmarkt 1, 4201 EE Gorinchem. Komt dat zien!

1672; Frankrijk, Engeland en twee Duitse vorsten vallen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden aan. Tegen die overmacht zou de Republiek kansloos moeten zijn, echter het land werd gered door Willen III, prins van Oranje Nassau, een waterlinie, de briljante admiraals de Ruyter en Tromp, en de ijver van de stad Amsterdam, die enorm bijdroeg aan de verdediging van de waterlinie.

Een zwarte bladzijde was de moord door het gepeupel op de gebroeders de Witt. De met zijn 22 jaar nog jonge prins was de rots in de branding, waaraan het volk, de edelen en het leger zich vastklampen. De prins ontpopte zich binnen een jaar tot een geducht staatsman en legeraanvoerder die uiteindelijk onversaagd voorging in de strijd, terwijl de musketkogels hem om de oren vlogen.

Het conflict duurde tot 1678 en zou als de Hollandse oorlog de geschiedenis ingaan. In dat jaar waren de aanvallers gedwongen om met de Republiek de vrede van Nijmegen overeen te komen. De succesvolle waterlinie was een blijvertje.

Proefsluiting Poterne

Op dinsdag 17 april 2018 is door de gemeente Gorinchem en het Waterschap Rivierenland een proefsluiting gedaan van de Poterne in de Dalemwal.

Sinds 2017 heeft de Werkgroep Vesting Gorinchem de sleutels van de deuren van de Poterne, zodat wij bij een rondleiding de mensen door de Poterne kunnen laten lopen.

De Wal behoort echter tot een waterkering, daarom moet de Poterne afgesloten kunnen worden. Iedere 5 jaar wordt er daarom een proefsluiting met schotbalken uitgevoerd. Dit om te kijken of de de afsluiting nog steeds juist werkt. Tot 2017 was de Poterne altijd afgesloten met deze schotbalken. Daarom was dit nu de eerste oefening.

Om 8.30 startte de oefening en om 9.30 was de Poterne geheel afgesloten.

IMG_0176De doorgang zoals deze tegenwoordig is, met de balken tegen de muur, zodat we er door heen kunnen lopen.

IMG_0182Enkele balken liggen boven de balken die tegen de muur liggen, deze worden als eerst weggehaald.

IMG_0193Het gedeelte waar de schotbalken moeten komen is helemaal leeg, voor het starten van de oefening.

IMG_0199Om 8.30 start de oefening met een een praatje van de leider van de oefening. Veiligheid en coördinatie zijn de belangrijkste zaken. Van het Waterschap is een waarnemer aanwezig om vast te leggen hoe de oefening verloopt.

IMG_0210Allereerst worden de schotbalken vanaf de grond met de hand in de sponningen geplaatst.

IMG_0226Daarna worden de bovenste balken met een kraantje geplaatst.

IMG_0227Het uiteindelijke resultaat. Alle balken liggen erin en ter extra afsluiting is er een zeil tussen geplaatst. De tussenruimte wordt bij een echte afsluiting gevuld met zand. maar dat is nu alleen symbolisch met enkele zandzakken gedaan.

IMG_0228De afgesloten Poterne. De balken die er nog liggen zijn voor de doorgang naar de doelen van de schietbaan.

Na de oefening is met de deelnemers gesproken om te bepalen of alles goed is verlopen. Op enkele kleine puntjes na was alles goed verlopen. De ervaringen worden in een draaiboek opgenomen voor de volgende oefening over 5 jaar.

 

 

Ravelijn in beeld

De Werkgroep Vesting Gorinchem heeft afgelopen zondag een studie uitstapje gemaakt naar de vesting Heusden. Dit is ook een vesting volgens het Oud Nederlands vestingstelsel en in dezelfde tijd aangelegd als de vesting Gorinchem. Deze vesting is in de zeventiger jaren van de 20e eeuw gerestaureerd, grotendeels naar de situatie van begin 18e eeuw.

Bij de restauratie is men schijnbaar uitgegaan van een vesting in staat van verdediging, want er zijn weinig bomen op de vestingwal en de voorwerken. Ook het schootveld is ook grotendeels vrij.Zo doende valt hier goed te zien hoe een dergelijke vesting in staat van verdediging er toen uitzag, Ook de samenhang en de vorm van de onderdelen van het vestingstelsel zijn hier mooi te ervaren.

Zo ook dit Ravelijn, want hier is goed te zien dat het een heeft wal aan de voorzijde.
Ravelijnen zijn verdedigingseilandjes in de vestinggracht, deze liggen voor de Courtine (rechte hoofdwal) en beschermen de Courtines grotendeels tegen direct vuur van een aanvaller. Hier zijn enkele bomen te zien, echter de Ravelijnen werden normaal vrij van begroeiing gehouden.

Echter in Gorinchem zijn de wallen op de Ravelijnen geslecht en zijn ze bedekt met volkstuintjes en bosschages. Daarom alleen al is een uitstapje naar Heusden nuttig om eens te kijken hoe ze eruit zagen in de tijd dat Gorinchem nog een belangrijke vesting was.

Dit is Ravelijn 2 in de Oostgracht van de vesting Gorinchem als weergegeven op de militaire plattegrond behorende bij het Genie Register van 1897. Hier is mooi de V-vorm te zien met de wallen aan de voorzijde en aan de achterzijde een kleine kom, om iets in de luwte aan te kunnen leggen met een bootje.

De rode cijfers geven de hoogte boven N.A.P. Hieraan is te zien, dat de hoogte van de borstwering bij het plateau in de Saillant (punt van de V) bedoeld was voor de opstelling van een kanon en dat achter de borstwering van de benen van de V het de bedoeling was, om musketschutters op te stellen.

Geheel rechts is een deel van het Glacis te zien, de groene dotjes stellen knotwilgen voor.
Dus in 1897 was dit al zo en tot op de dag van vandaag nog steeds. Dit wilgenhout was gebruikshout en werd in tijden van beleg gebruikt voor het versterken van de vesting met takkenbossen, fascines, schanskorven en voor beschoeiing van de borstwering.

Tot zo ver dit stukje vestingbouw.

M.v.g.,
Hugo OuwerkerK
Werkgroep Vesting Gorinchem