Categorie archief: Uncategorized

Expositie polder en Hollandse Waterlinie

De Oude Hollandse Waterlinie bij Gorinchem.

Expositie “De polder en de Oude Hollandse Waterlinie” in korenmolen De Hoop

De Werkgroep Vesting Gorinchem van de Historische Vereniging Oud-Gorcum heeft een expositie gemaakt met als onderwerp “De polder en de Oude Hollandse Waterlinie”.

De expositie bestaat uit 21 mooie platen, welke (tevens voorzien van een korte tekst) de geschiedenis vertellen van het ontstaan van de polders en het latere gebruik van het water en de waterhuishouding van de polders als offensief middel en als verdedigingslinie.

De expositie wordt ingericht op de 2e verdieping van korenmolen De Hoop, Dalemwal 21 te Gorinchem en is onderdeel van activiteiten in het kader van de promotie van de Oude Hollandse Waterlinie in de aanloop naar het Waterliniejaar 2022.

Gorinchem was de grootste en strategisch meest belangrijke vestingstad in de Oude Hollandse Waterlinie, echter in het rampjaar 1672 had de prins van Oranje zijn hoofdkwartier bij Bodegraven, dicht bij de zwakke punten in de waterlinie. Dat waren de Woerdenscheverlaat, Nieuwerbrug en Goejanverwellesluis. In Gorinchem werd de meest ervaren veldheer, maarschalk Wirtz aangesteld als bevelhebber over de Waterlinie, vanaf de Lek t/m het Land van Altena. Wilt u meer weten kom dan kijken!

Op zaterdagmiddag 30 maart zal wethouder Dick van Zanten de expositie openen en met ingang van zondag 31 maart is deze gratis toegankelijk voor publiek. Molen De Hoop is op zaterdag en zondag open van 11:00 tot 16:00 uur en dezelfde tijden doordeweeks bij voldoende wind, echter niet met storm. De expositie duurt tot september.

De Stichting tot Instandhouding van Molens in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden  (SIMAV) met molenaar Ton v/d Heuvel terplaatse is de gastheer van deze expositie.

Advertenties

Weer een limietpaal uit 1835 gevonden.

Rondom de vesting staan aan de binnen- en buitenkant van het vroegere militaire gebied zogenaamde limietpaaltjes, ook wel paaltjes van oorlog genoemd. In totaal waren er ruim 270 paaltjes. Op iedere paal staat een grote letter O, van oorlog en daaronder een nummer. De meeste zijn in verloop van de tijd verdwenen door aanpassingen en werkzaamheden. Inmiddels waren er 22, verspreid over de wallen aangetroffen. Dat zijn er nu dus 23, door de vondst van paal nummer 188.  Deze staat onder aan de wal langs het Merwedekanaal. De paal is bijna helemaal onder de grond verdwenen en de bovenkant is flink beschadigd door maaiwerkzaamheden. Voor de foto is een gedeelte vrijgegraven en daarna weer dichtgegooid.O188_14

Hopen grond op de vestingwal!

Sinds eind december is men aan het werk op Bastion 2, achter parkeergarage Kweeklust. Weer een hotel? Of misschien wel een hoge woontoren?
Gelukkig niet. De oplettende wandelaar kan zich misschien nog herinneren, dat hier wat vage heuveltjes waren. Dit waren overblijfselen van een geschutsbatterij uit het eind van de 19e eeuw. In het kader van het in 2017 aangenomen vestingplan wordt deze nu gerestaureerd, zodat de wandelaar weer kan zien, waar de vestingwal voor diende en hoe deze werd gebruikt.

Fragment vestingplattegrond Gorinchem, behorende bij het Genie Register 1897.

Nadat dit deel van de vestingwal in 1926 werd overgedragen van het Ministerie van Oorlog aan de gemeente, is er nooit meer grond opgebracht en is de vestingwal aardig ingezakt. Daarom was het nodig om over het hele gedeelte van de restauratie tussen 0,5m en 1m grond op te brengen. Het grove werk is nu gedaan en moet ook nog wat inklinken. Eind maart start de fijnafwerking en gras inzaaien, zodat in mei alles weer mooi groen is. Het is de bedoeling, om er t.z.t. ook enkele kanonnen op te stellen.

Werkgroep Vesting Gorinchem bezoekt het Geniemuseum

In het museum o.a. deze foto: Pontonniers slaan in 1917 een pontonbrug over de Merwede tussen de Punt te Gorinchem en de rivierdijk in de haven van Sleeuwijk. De brug had een lengte van 938 m; een Huzarenstukje!
In het museum was ook een maquette aanwezig van dat type brug.

Het Geniemuseum te Vught bleek een heel leuk en interessant museum te zijn, wij hadden hiervoor 2 uur gereserveerd, maar het werden er bijna 4. De link met de Gorinchemse geschiedenis is, dat er in Gorinchem diverse onderdelen van de Genie langdurig gelegerd waren. De Genie was de bouwkundige en technische afdeling van het leger. In Gorinchem zetelde de “Eerstaanwezend ingenieur der Genie” en die ging over alle grond, bouw- en techniekaangelegenheden (dus ook over de verdedigingswerken) in de Nieuwe Hollandse Waterlinie vanaf de lek tot de Merwede, plus het Land van Heusen en Altena. Verder “lagen” in Gorinchem de Torpedisten, een afdeling Pontonniers, later de Vaar- en Duikerschool en een Munitie Renovatie compagnie. Dit waren allemaal onderdelen van de Genie van de Landmacht. En hiervan is dus veel te zien in dit museum.

De vestingdriehoek en fort Vuren 1842

Tijdens onderzoek naar de verdediging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie kwam ik deze kaart tegen van de vestingen Gorinchem, Woudrichem, Loevestein en fort Vuren. De opmetingen voor deze kaart zijn in 1826 uitgevoerd en hij is in 1842 getekend.

De kaart is geplakt op linnen en is in slechte staat, er zitten slijtage kreukels en scheuren in en er zijn stukken verdwenen. Maar gelukkig zijn de plattegronden van de betreffende vestingen nog goed.

We zullen deze kaart in meerdere publicaties op onze internet site, maar ook op Facebook en twitter bespreken. De vesting Woudrichem hebben we besproken, nu de vesting Loevestein.

Zie link: Loevestein

De BB Gorinchem

BB staat voor Bescherming Bevolking. het was een rampenbestrijdingsorganisatie tijdens de Koude Oorlog, die de bevolking moest helpen als “de Bom” viel. Joop Kuijntjes van de Werkgroep Vesting Gorinchem heeft hierover een artikel geschreven op onze website, met natuurlijk speciale aandacht voor de geschiedenis van de BB in Gorinchem.
Vooral het verhaal van de fietsen is bij veel mensen bekend, maar waren ze nu echt om elektriciteit op te wekken, of toch voor een ander doel?

Zie: https://vestinggorinchem.wordpress.com/garnizoen/bescherming-bevolking-bb/

De vestingdriehoek en fort Vuren 1842


(2x klikken geeft grote versie)

Tijdens onderzoek naar de verdediging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie kwam ik deze kaart tegen van de vestingen Gorinchem, Woudrichem, Loevestein en fort Vuren. De opmetingen voor deze kaart zijn in 1826 uitgevoerd en hij is in 1842 getekend.

De kaart is geplakt op linnen en is in slechte staat, er zitten slijtage kreukels en scheuren in en er zijn stukken verdwenen. Maar gelukkig zijn de plattegronden van de betreffende vestingen nog goed.

We zullen deze kaart in meerdere publicaties op onze internet site, maar ook op Facebook en twitter bespreken, te beginnen met de vesting Woudrichem en als laatste onze vesting Gorinchem, wat meer in detail.

Zie link: Woudrichem