Auteursarchief: Hugo Ouwerkerk

Over Hugo Ouwerkerk

I am interested in history, especially in defence works between 1560 and 1940. I am technically educated as an electrical engineer. I am also a radio ham. Furthermore I like old Landrover 4x4 cars, nature and wildlife.

Correctie vestingrondleiding

Zondagmiddag CORRECTIE: 29 april, dus morgen is er weer een vestingrondleiding.

Start: bij het Gorcums Museum in het oude stadhuis, Grote Markt 17.
Tijd: 14:00 uur.
Duur: 2 uur.
Kosten: Deze maandelijkse rondleidingen zijn gratis.

Deze rondleiding gaat langs voormalige militaire gebouwen, die een functie in de vesting hadden en verder over het meest interessante deel van de vestingwal.
De gids vertelt wat over de gebouwen, over militaire geschiedenis van Gorinchem en over de functie van de vestingwerken.

Advertenties

Vestingrondleiding

Zondagmiddag 29 april is er weer een vestingrondleiding.

Start: bij het Gorcums Museum in het oude stadhuis, Grote Markt 17.
Tijd: 14:00 uur.
Duur: 2 uur.
Kosten: Deze maandelijkse rondleidingen zijn gratis.

Deze rondleiding gaat langs voormalige militaire gebouwen, die een functie in de vesting hadden en verder over het meest interessante deel van de vestingwal.
De gids vertelt wat over de gebouwen, over militaire geschiedenis van Gorinchem en over de functie van de vestingwerken.

“De Bieb onder water”

Een tentoonstelling over het rampjaar 1672 en de Oude Hollandse Waterlinie in de bibliotheek aan de Groenmarkt 1, 4201 EE Gorinchem. Komt dat zien!

1672; Frankrijk, Engeland en twee Duitse vorsten vallen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden aan. Tegen die overmacht zou de Republiek kansloos moeten zijn, echter het land werd gered door Willen III, prins van Oranje Nassau, een waterlinie, de briljante admiraals de Ruyter en Tromp, en de ijver van de stad Amsterdam, die enorm bijdroeg aan de verdediging van de waterlinie.

Een zwarte bladzijde was de moord door het gepeupel op de gebroeders de Witt. De met zijn 22 jaar nog jonge prins was de rots in de branding, waaraan het volk, de edelen en het leger zich vastklampen. De prins ontpopte zich binnen een jaar tot een geducht staatsman en legeraanvoerder die uiteindelijk onversaagd voorging in de strijd, terwijl de musketkogels hem om de oren vlogen.

Het conflict duurde tot 1678 en zou als de Hollandse oorlog de geschiedenis ingaan. In dat jaar waren de aanvallers gedwongen om met de Republiek de vrede van Nijmegen overeen te komen. De succesvolle waterlinie was een blijvertje.

Ravelijn in beeld

De Werkgroep Vesting Gorinchem heeft afgelopen zondag een studie uitstapje gemaakt naar de vesting Heusden. Dit is ook een vesting volgens het Oud Nederlands vestingstelsel en in dezelfde tijd aangelegd als de vesting Gorinchem. Deze vesting is in de zeventiger jaren van de 20e eeuw gerestaureerd, grotendeels naar de situatie van begin 18e eeuw.

Bij de restauratie is men schijnbaar uitgegaan van een vesting in staat van verdediging, want er zijn weinig bomen op de vestingwal en de voorwerken. Ook het schootveld is ook grotendeels vrij.Zo doende valt hier goed te zien hoe een dergelijke vesting in staat van verdediging er toen uitzag, Ook de samenhang en de vorm van de onderdelen van het vestingstelsel zijn hier mooi te ervaren.

Zo ook dit Ravelijn, want hier is goed te zien dat het een heeft wal aan de voorzijde.
Ravelijnen zijn verdedigingseilandjes in de vestinggracht, deze liggen voor de Courtine (rechte hoofdwal) en beschermen de Courtines grotendeels tegen direct vuur van een aanvaller. Hier zijn enkele bomen te zien, echter de Ravelijnen werden normaal vrij van begroeiing gehouden.

Echter in Gorinchem zijn de wallen op de Ravelijnen geslecht en zijn ze bedekt met volkstuintjes en bosschages. Daarom alleen al is een uitstapje naar Heusden nuttig om eens te kijken hoe ze eruit zagen in de tijd dat Gorinchem nog een belangrijke vesting was.

Dit is Ravelijn 2 in de Oostgracht van de vesting Gorinchem als weergegeven op de militaire plattegrond behorende bij het Genie Register van 1897. Hier is mooi de V-vorm te zien met de wallen aan de voorzijde en aan de achterzijde een kleine kom, om iets in de luwte aan te kunnen leggen met een bootje.

De rode cijfers geven de hoogte boven N.A.P. Hieraan is te zien, dat de hoogte van de borstwering bij het plateau in de Saillant (punt van de V) bedoeld was voor de opstelling van een kanon en dat achter de borstwering van de benen van de V het de bedoeling was, om musketschutters op te stellen.

Geheel rechts is een deel van het Glacis te zien, de groene dotjes stellen knotwilgen voor.
Dus in 1897 was dit al zo en tot op de dag van vandaag nog steeds. Dit wilgenhout was gebruikshout en werd in tijden van beleg gebruikt voor het versterken van de vesting met takkenbossen, fascines, schanskorven en voor beschoeiing van de borstwering.

Tot zo ver dit stukje vestingbouw.

M.v.g.,
Hugo OuwerkerK
Werkgroep Vesting Gorinchem

 

Schoonmaakactie vestingwal Gorinchem

A.s. zaterdag 24 maart is er weer de schoonmaakactie vestingwal.

Het is best een leuke activiteit, want je wandelt lekker in de buitenlucht met een groep mensen over een deel van de vestingwal.
Je krijgt een grijper en een vuilniszak en stopt afval, wat je tegenkomt in de zak.

Onderweg is er een keer koffie en bij terugkomst op het startpunt lever je de vuilniszak met het gevonden afval in.
Zo’n grijpertje werkt verbazend goed, dus geen vieze handen.

We verzamelen zaterdagochtend om 9.30 uur op het terrein Buiten de Waterpoort achter snackbar de Boulevard. Vanaf daar vertrekken we in groepen richting de stadswallen. Rond 12.30 uur zijn we terug op de startlocatie.

De gemeente zorgt voor handschoenen, gereedschap en koffie met iets lekkers. Tip: trek laarzen of stevige schoenen aan want het terrein kan erg drassig zijn!

Komt allen!

Zie ook:

https://www.gorinchem.nl/inwoners/nieuws_43037/item/doet-u-mee-met-de-wallen-schoonmaakactie_39656.html

Oegstgeester dakpannen binnen de vesting Gorinchem

De Oegstgeester dakpan

Naar aanleiding van de les “Vesting Gorinchem” bij de Gorcum Academie, werd ik door Janny Lock benadert met de vraag “waar zijn de Oegstgeester dakpannen gebleven”?
Eerst is even gekeken hoe een Oegstgeester dakpan eruitziet en dat blijkt een wel heer bijzonder en mooie dakpan te zijn, toen vrij prijzig en nu erg zeldzaam.
Deze Oegstgeester dakpannen zouden vroeger op het Groot Buskruitmagazijn hebben gelegen.
Ik heb foto’s uit de tachtiger jaren, dus gelijk even gekeken:

Klik 2x op de foto om te vergroten en …….. inderdaad; Oegstgeester dakpannen.

In het boekje deel 2 “Kanjers van Wallen” van de twee boekjes die geschreven zijn naar aanleiding van de restauratie van de vestingwallen en de voormalig militaire gebouwen in de periode 1998-2002, staat dat op het Groot Buskruitmagazijn deze zeldzame pannen toen vervangen zijn door andere.

Gelukkig wisten mensen van gemeentewerken nog te vertellen waar de Oegstgeester dakpannen zijn hergebruikt. Ze zijn gelukkig nog binnen Gorinchem en te bewonderen vanaf de Schuttersgracht, want ze liggen op een soort tuinhuisje van de Kolfbaan (Partycentrum Hipper & Kolfbaan).

De vraag werd gesteld, omdat het gemeentearchief van Oegstgeest nog steeds op zoek is naar huizen/gebouwen waarop deze dakpannen nog aanwezig zijn. Er stonden namelijk vroeger twee pannenbakkerijen bij Oegstgeest, maar er is niet meer van over, want de Duitsers hebben in 1943 de gebouwen afgebroken. Alleen de dakpannen, die hier en daar nog steeds gebouwen sieren herinneren aan deze Oegstgeester industrie.

Meer weten over de vestinggeschiedenis van Gorinchem?
Kijk dan een verder rond op deze site.

Meer weten over de pannenbakkerijen in Oegstgeest?
Zie: http://www.joostdevree.nl/bouwkunde2/jpgd/dakpan_560_oegstgeester_pannenbakkerijen_drs_carla_de_glopper.pdf