Auteursarchief: Hugo Ouwerkerk

Over Hugo Ouwerkerk

I am interested in history, especially in defence works between 1560 and 1940. I am technically educated as an electrical engineer. I am also a radio ham. Furthermore I like old Landrover 4x4 cars, nature and wildlife.

Schuilkelders onder het Kazerneplein

Kort na de 2e Wereldoorlog: De kazernepoort en het Kazerneplein met op de achtergrond de Willemskazerne. Echter ter weerszijden van de poort (uiterst links nog een stukje en rechts helemaal) zijn heuvels grond te zien en rechts net voor de nonchalante soldaat is een ingang te zien. Dit blijken grote schuilkelders te zijn, die elk ca. 72 man konden herbergen.

Arie Saakes, vrijwilliger bij het gemeentelijk depot Archeologie, was in het Nationaal Archief in Den Haag en was zo vriendelijk, om dit even na te zoeken. Hij vond deze tekening met het jaartal 1947 van het Bureau Registratie Verdedigingswerken. Dit bureau was een onderdeel van de Genie van het toenmalige ministerie van Oorlog en had de opdracht om alle verdedigingswerken, zowel Nederlandse als Duitse, in kaart te brengen en op te meten.
Nu is het alleen nog de vraag of deze schuilplaatsen voor de Duitsers zijn gemaakt, of dat ze er al voor de 2e Wereldoorlog waren? Welke aannemer heeft ze gemaakt en wat was de aanleiding? Lijkt dit u interessant en wilt u ook wel eens iets dergelijks uitzoeken?
Wordt dan lid van de Werkgroep Vesting Gorinchem, onderdeel van de Historische Vereniging Oud-Gorcum info@vestinggorinchem.nl

 

Advertenties

Kansen voor Gorinchem

Het Dijkverbeteringsproject Gorinchem-Waardenburg biedt voor Gorinchem de kans om de historische verbinding van de vesting Gorinchem met de Hollandse Waterlinie weer zichtbaar en beleefbaar te maken, maar ook toeristisch te verstevigen, door het benutten van alle Waterlinieobjecten  op het traject van het Wateliniepad tussen fort Vuren en Gorinchem.
Op de bovenstaande kaart is het dijktraject aangegeven met de betreffende objecten.

Kans 1: Ravelijn 1

Ravelijn 1 is een project uit het Vestingplan Gorinchem en betreft het restaureren van het profiel van Ravelijn 1. Dit conform de vestingplattegrond behorende bij het Genie register uit 1897.


Fragment plattegrond behorende bij het Genie register 1897.

De Ravelijnen van de vesting Gorinchem zijn na het rampjaar 1672 gemaakt en in 1755 opnieuw opgemaakt. Ze hadden tot in de 20e eeuw een functie in de verdediging van de vesting Gorinchem en behoren daarmee tot de verdedigingswerken van zowel de Oude- als de Nieuwe Hollandse Waterlinie.


Ca. 1945, Ravelijn 1, goed herkenbaar en onder profiel, in het midden.

Dit project kan met het dijkverbeteringsproject worden meegenomen, zo kunnen kosten voor het realiseren van het vestingplan van Gorinchem besparen.

Kans 2: de Dalemsesluis

Dit project betreft het restaureren en het opknappen van het historische deel van de sluis en het gedeeltelijk reconstrueren van de geschutsbatterijen.
Deze sluis is in 1661 gemaakt als uitwateringssluis voor de Tielerwaard, maar in het rampjaar 1672 gebruikt om een inundatie voor Gorinchem te stellen. Sindsdien was het tevens een grote inundatiesluis voor de Oude Hollandse Waterlinie en later ook voor de Nieuwe Hollandse Waterlinie.


Ontwerp tekening 1831 Batterijen aan de Dalemsesluis,

Hoewel de gecommitteerden van de Staten Generaal in 1672 al aanbevalen, om verdedigingswerken voor de sluizen te leggen, is het niet zeker of dit ook bij de Dalemsesluis gebeurde. De huidige grondlichamen van de batterijen bij de Dalemsesluis zijn van de batterijen, als aangelegd in 1831 en horen dus bij de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Ze waren ook een belangrijk onderdeel van de voorverdediging van de Vesting Gorinchem.


Een fragment van een handgetekende kaart van de Genie met daarop de verboden kringen (vrij te houden schootsveld) rond de batterijen aan de Dalemsesluis.

De grondlichamen van de batterijen zijn nog aanwezig. De borstweringen met schietsleuven kunnen worden gereconstrueerd, waardoor de sluis met batterijen weer voor iedereen duidelijk een verdedigingswerk van de Hollandse Waterlinie wordt.

Kans 3: dijkpost Hercules

In de tijd van de Bataafse Republiek, bij de inval van de Fransen, in 1772 werd de Oude Hollandse Waterlinie in werking gesteld. In ons gebied werden daarvoor op aanwijzing van Willem III de dijken doorgestoken (coupures gemaakt), aan de Lek ter hoogte van ’t Spoel bij Culemborg en aan de Waal voor Dalem. Om te voorkomen, dat de Fransen de gaten zouden dichten, werden er vlak achter deze coupures, kleine schansen gemaakt, z.g. Dijkposten.

De Dijkpost is op een kaart van Charles Fuzçij d’Ablincourt van rond 1795 aangegeven. En ook op een kaart met plannen tot wijziging van dijken en waterwerken uit de periode 1815-1818.
De dijkpost was dus onderdeel van de oude Hollandse Waterlinie, maar ook van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, waarschijnlijk tot de bouw van Fort Vuren.

De Dijkpost is op een kaart van Charles Fuzçij d’Ablincourt van rond 1795 aangegeven.

De dijkpost op een kaart met plannen tot wijziging van dijken en waterwerken uit de periode 1815-1818.

Van deze dijkpost zijn geen overblijfselen, maar wellicht kan hier ter herinnering aan deze dijkpost, van de Hollandse Waterlinie, die dus zo’n 150 jaar heeft bestaan, een uitzicht/rust punt worden gemaakt met een windrichtingentafel, met de naam en een kort verhaal over de geschiedenis van deze dijkpost. Op de windrichtingentafel kunnen de richtingen van de forten en vestingen van de “Groep Gorinchem” worden aangegeven. Dit zijn het werk op de spoordijk bij de Diefdijk, fort Asperen, het fort aan de Nieuwesteg (Geofort), fort Vuren, batterij onder Brakel, batterij bij Poederoijen, vesting Loevestein, fort Giessen, vesting Woudrichem fort Altena, Werk aan de Bakkerskil, fort aan het Steurgat en de Vesting Gorinchem.

Financiering:

Het dijkverbeteringsproject wordt voor het Waterschap Rivierenland uitgevoerd door een aannemerscombinatie met de naam Graaf Reinald Alliantie. De Werkgroep Vesting Gorinchem, onderdeel van de Historische Vereniging Oud-Gorcum, heeft deze drie historische projecten bij het waterschap en de alliantie onder de aandacht gebracht . De werkgroep ijvert ervoor dat deze kansen worden benut en heeft overleg met de alliantie. Inmiddels zijn de drie historische objecten door de Graaf Reinald Alliantie ook meegenomen in een studie voorontwerp.

Er kunnen financiële voordelen ontstaan, indien de projecten niet later, elk op zich worden uitgevoerd, maar in één keer met de uitvoering van het dijkverbeteringsproject worden meegenomen.

Echter de Graaf Reinald Alliantie heeft als hoofddoel de dijkverbetering en veiligheid. Het overgrote deel van de financiering zal dus van andere partijen moeten komen. De drie cultuurhistorische projecten liggen alle binnen de gemeentegrenzen van Gorinchem en binnen de provinciegrenzen van de provincie Zuid-Holland. Zij hebben de zorg voor het erfgoed in hun gebied. Wij gaan er dan ook van uit, dat de provincie en de gemeente voor de financiering zorgdragen.

 

 

 

 

 

 

Veel belangstelling

Met meer dan 45 deelnemers, kunnen we wel zeggen dat er veel belangstelling was voor de lezing “Oude vestingstad ontmoet de moderne oorlog”, over de de Eerste Wereldoorlog, die afgelopen zondag 100 jaar geleden ten einde kwam.
Dus alle deelnemers, weer bedankt voor de belangstelling!

Lezing gratis


De oude vestingstad Ieper met een prachtig middeleeuws centrum en “moderne” vestingwerken.

Er schijnt wat onduidelijkheid te zijn, maar de lezing “Oude Vestingstad ontmoet de moderne oorlog”, over WO1 is geheel gratis, ter lering en vermaak.
Voor iedereen dus ook voor niet-leden van Oud-Gorcum.
Zondagmiddag 11 november om 14:00 uur in buurthuis de Aanlegsteiger, Visserdijk 30 te Gorinchem, zie https://vestinggorinchem.wordpress.com/nieuws/

Lezing “Oude vestingstad ontmoet de moderne oorlog”.

Het historische centrum van de vestingstad Ieper in 1917 (Wikipedia, Wikimedia Commons publiek domein).

De 11de van de 11de om 11 uur 1918 eindigde de Eerste Wereldoorlog, nu in 2018 dus 100 jaar geleden. Om hier toch even bij stil te staan,  geeft Hugo Ouwerkerk van de werkgroep vesting van de Historische Vereniging Oud-Gorcum een lezing over deze oorlog. Die oorlog was een harde leerschool voor de betrokken militairen en vergde een enorme bijstelling van het militaire denken, ook m.b.t. vestingen en forten, terwijl die oorlog in een enorme slachting ontaarde. De lezing gaat over het verloop, de bijzonderheden en de verschrikkingen van deze oorlog, waarbij de oude vestingstad Ieper centraal staat.

De lezing is dus op zondag 11 november 2018 om 14:00 uur in de grote zaal van buurthuis de Aanlegsteiger aan de Vissersdijk 30 te Gorinchem. De lezing zal ongeveer 2 uur duren, met een pauze van 30 minuten tussendoor.

Laatste gratis vestingwandeling

Komende zondag 28 oktober is er de laatste maandelijkse gratis vestingwandeling van dit jaar.

Start: bij het Gorcums Museum in het oude stadhuis, Grote Markt 17.
Tijd: 14:00 uur.
Duur: 2,5 uur.
Kosten: Deze maandelijkse rondleidingen zijn gratis.
Aanmelden per email bij hugo.ouwerkerk@vestinggorinchem.nl

Deze rondleiding gaat langs voormalige militaire gebouwen, die een functie in de vesting hadden en verder over het meest interessante deel van de vestingwal.
De gids vertelt wat over de gebouwen, over militaire geschiedenis van Gorinchem, de bewapening en over de functie van de vestingwerken.

6000 geweren in Gorinchem!

Militair vuursteengeweer met gladde loop van het type M1815. Museum Flehite. Gebruiksrecht
http://www.europeana.eu/rights/rr-f/

In het boek Nederlandse vuurwapens 1813-1866 wordt vermeld, dat er in maart 1842 vanuit Gorinchem 6000 geweren naar Maastricht werden gestuurd. Dat wil dus zeggen dat er toen in het Arsenaal (Tuighuis) in de Boerenstraat minstens 6000 van deze geweren in voorraad waren.

Wie nog wil weten, waarom die geweren naar Maastricht werden gestuurd kan verder lezen op: Vesting Gorinchem website